بازشناسی دستاوردهای خارجی انقلاب اسلامی ایران( قسمت دوم)
5 - بیداری اسلامی و رواج اسلام سیاسی و انقلابی در جهان
توجه و انتخاب رویكردي به اسلام به عنوان مهمترين وكاملترين شيوه مبارزه در بين ساير جنبشهاي اسلامي، از جمله رهاوردهاي انقلاب اسلامي ايران و آثار تجديد حيات اسلام است.
روي آوردن به مبارزه اسلامي تنها نتيجه تجديد حيات اسلام نبود، بلكه انقلاب اسلامي ايران برداشتي نوين و تازه از اسلام را پيش روي انسانهاي آزاده جهان قرار داده بود و اسلام انقلابي را به قالبي جديدتر مطرح نمود. براساس معناي جديد، مبارزه و ستيزهجويي انقلابي تنها روي آوردن به اسلحه و سلاحهاي جنگي خانمان برانداز نبود، بلكه انقلاب اسلامي مسلمانان جهان را بر آن داشت كه با جنبشهاي اسلامي و يكپارچه، حكومت الهی را تعقیب نمایند.
درحال حاضر، پس از گذشت سه دهه از انقلاب اسلامي گروههاي اسلامي ـ انقلابي درجهان تسنن، از مخالفت با دولتهاي نامشروع در كشورهاي اسلامي كمترین هراس را دارند ودر صدد مقابله و ایجاد چالشهای جدی با نظام استبدادی و وابسته به استعمارند.
ظهور جنبشها و نهضتهاي اصولگراي در منطقه؛ پس از انقلاب اسلامي در قالب احزاب و جنبشهاي متعدد ظهور يافت و شتاب فزآيندهاي گرفت، انتفاضه فلسطين، سازمانهاي حماس، جهاد اسلامي، احياي مجدد انديشه نابودي اسرائيل، حزب الله لبنان، جبهة اسلامي سودان، جبهه نجات اسلامي الجزاير، رشد اسلام گرايي در تركيه، احزاب و جنبشهاي مبارزه جهادي در افغانستان در دوران اشغال به اعتراف مقامات غرب عمق استراتژي نفوذ ايران محسوب ميشوند؛ از نمودهاي عيني آنهاست. «رولو» اسلام شناس فرانسوي، در نشريه مطالعاتي فلسطين در خصوص تأثير انقلاب بر جهان اسلام ميگويد:
«پس از فوت عبدالناصر، خلأيي در خاورميانه عربي پديد آمد كه رهبران ناسيوناليست و مليگراي عرب يا احزاب چپ گرا و ماركسيست نتوانستند آن را پر كنند و در پايان، اسلام در عرصه مبارزات سياسي ظاهر شد و آن خلأ را پر كرد.»(6)
«اسحاق رابين» وزير دفاع وقت اسرائيل غاصب، اسلام را يك تهديد معرفي ميكند و ميگويد: «دشمني ايران پس از انقلاب اسلامي به صورت يك دشمني ايدئولوژيك و دشمن واقعي در آمده و خطر افكار تند مذهبي در ايران از هر خطري براي اسرائيل بيشتر است.»
انقلاب اسلامي،که در حقیقت تأكيدي بر بعد سياسي و انقلابی اسلام بود، امروزه نمودهای آن را، حتی فراتر از محیط جهان اسلام میتوان یافت.
6- رشد صهیونیسم ستیزی و استکبار ستیزی
بیداری ملتهای اسلامی نسبت به عمکرد تروریستی رژیم صهیونیستی اسرائیل و نیز نظام استکباری آمریکا، باعث فرو ریختن ابهت پوشالی آنان در نزد افکار عمومی و نیز تشدید مبارزات علیه منافع آنان گردد.
دكتر ميشل جانسون در مقالهاي در نشريه «ژئوپوليتيكان استراتژيك» مينويسد: جامعه مسلمين (پس از انقلاب ايران) از حالت ضعف و ناتواني خود خارج شد و به يك قدرت تبديل شد.[7] بيداري سياسي جهان اسلام را ميتوان در صحنه مبارزات انتخاباتي، گرايش انتخاباتي، گرايش به ايجاد تحزب، تشكلهاي سياسي، هستهها و جنبشهاي مقاومت در ابعاد مبارزات سياسي و مسلحانه عليه آمريكا و صهيونيسم كه در چند سال اخير روند تصاعدي در بيشتر جهان به خود گرفته است، مشاهده كرد كه الهام پذيري آنها از الگوهاي سياسي و مبارزاتي انقلاب اسلامي را ميتوان در گفتار و نوشتارهاي آنها به عينه ديد. [همان]
7- ایجاد روحیه خودباوری
ايجاد روحيه خود باوري و خوداتكايي به صورتي بارز و شكوهمند در بين مسلمانان جهان در عرصههای مختلف، مهمترين دستاورد اجتماعي انقلاب اسلامي ايران در بعد خارجی است. اوج اين خودباوري و شكوفايي شخصيتي را در عملیات سی و سه روزه رژیم صهیونیستی علیه حزب الله لبنان و نیز عملیات بیست و دو روزه رژیم صهیونیستی علیه مردم غزه و فلسطین شاهد بوديم که با کمترین امکانات لجستیکی، رژیم صهیونیستی را دچار شکست تاریخی نمودند.
آنچه انقلاب در زمينه تحول روحي و ذهني انجام داد و سبب پديدآمدن روحيه خودباوري, گريز از خودباختگي, انفصال از ذهنيت غرب محوري, گريز از تاييد بیچون و چراي غرب و تقليد مطلق از غرب, يافتن حس توانمندي ذهني و عملي و خروج از حالت انفعالي, مبدل شدن روحيه هراس به روحيه شجاعت و... شد, بسيار ارزشمند و اساسي است; زيرا اگر اين انقلاب و تحول روحي و ذهني نبود , قطعا در حوزههای عيني و ملموس نيز توفيق قابل توجهي به دست نمي آمد. همان طور كه اصل انقلاب اسلامي, مظهر بزرگ ترين دستاورد تاريخي جهان اسلام در سدههای اخير محسوب میشود; انقلاب در روح و روان و انديشه مسلمانان نيز بزرگ ترين دستاورد انقلاب اسلامي است. (8)
امروزه خود اتکایی مردم ایران در حماسه هشت سال دفاع مقدس و نیز فناوری هستهای مهمترین درس برای ملتهای اسلامی در ایستادگی و عدم وابستگی به قدرتهای فزون خواه غربی است.
8- انقلاب اسلامی، زلزله اى در انديشههاى جهانى
بزرگترين هدف و دستاورد انقلاب ايران تجديد حيات اسلام بوده است. در عصر ارتباطات جهانى و سلطه اقتصاد بر تمام شئون بشر، بطور كلى مكتب و اخلاق و ايدئولوژى تعطيل و طرد شده بود. اما انقلاب اسلامى حاوى اين پيام بود كه اخلاق و معنويت براى انسان ارزشمند است و اسلام براى اداره و هدايت زندگى بشر در همه زمانها و مكانها مفيد و عملى است.
اين انقلاب، تنها تحولى در جامعه و نظام سياسى و اقتصادى آن نيست، بلكه دگرگونى در كيفيت حيات فردى و اجتماعى، اصلى ترين شاخص انقلاب اسلامى است كه با گشودن راه هدايت و ايجاد معرفت متعالى و راستين، صورت واقعى خود را مى يابد و مى بالد.
انقلاب اسلامى، نمودار انديشهاى معنوى است كه مى تواند رنجورى و ناتوانى علم و تكنولوژى را در ساختن تمدن طلايى براى انسانها بر طرف كند. انديشه معنوى و پاكى كه از طريق انقلاب اسلامى در قلب تاريخ رسوخ كرد، منظرى سبز و روشن به روى حيات بشرى گشود كه در چشم انداز آن، ظهور منجى جهانى، بسيار نزديك به چشم مى آيد. همچنین انقلاب اسلامى، كاستى و ناراستى بسيارى از نظريات را در حوزه علوم اجتماعى و علوم سياسى آشكار نمود كه در ادامه، به مواردى از آنها، فهرستوار اشاره مىشود(9)
الف ـ نظريه هاى ماركسيستى انقلاب، با انقلاب اسلامى ايران زير سؤال رفت؛ زيرا تاريخچه محتومى كه در اين نظريات براى انقلابها نوشته شده بود، در انقلاب اسلامى رخ نداد.
ب ـ نظريه پردازانى كه انقلابها را بر اساس سيستم اقتصاد جهانى تحليل مى كردند، پس از پيروزى انقلاب اسلامى، عناصرى چون: فرهنگ، ايدئولوژى، رهبرى و دين را بيشتر مورد توجه قرار دادند.
ج ـ تئورى ولايت فقيه، با انقلاب اسلامى وارد انديشه هاى سياسى شد و پژوهشهاى گسترده اى را در اين وادى رقم زد، تا جايى كه امروز، مطالعه نظريه هاى دولت، بدون شناخت نظريه ولايت فقيه ناقص مى ماند.
د ـ تأثير بسزاى انقلاب اسلامى بر نظريه هاى جامعه شناسى دين، اهميت فراوانى دارد. پيش از اين دين را در فرايند افسون زدايى از جامعه و تحقق عقلانيت و بلوغ عقلى در سير تكامل خطى جامعه، رو به كاهش مى ديدند. ولى انقلاب اسلامى، تكاپويى كامياب بر خلاف همه اين انديشه هاى خام بود.
هـ ـ رواج انديشه هاى اسلام خواهى در بين مسلمين، تقويت و تعميق بيدارى اسلامى، پديد آمدن جنبشهاى اسلامى در كشورهاى عربى و خاورميانه و رشد اسلام گرايى در غرب و شرق دور، همه و همه، از كاركردها و رهآوردهاى انقلاب اسلامى در حوزه انديشه و تحولاتى است كه در تفكرات مردمان و فراتر از جغرافياى سياسى اين انقلاب رخ داده است.
9- معرفي الگوي زن مسلمان و احياي منزلت آنها
انقلاب اسلامي با فراهم ساختن زمينههای تحول روحی در بانوان، شرکت بانوان در صحنههای سياسي و اجتماعي از جمله کانديداتوري آنها براي مجلس شوراي اسلامي و شوراهاي شهر و روستا، حضور در مجامع علمی و آموزشی، فعالیت در عرصه رسانه، تأسيس جمعيتها و تشکلهاي مربوطه، الگويي نوين از زن مسلمان در عصر حاضر ترسيم و تبليغات منفي عليه اسلام مانند محروميت زنان از شرکت در فعاليتهاي اجتماعي را خنثی کرد.
امروزه، به مدد انقلاب اسلامي و رهنمودهاي ارزنده بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران حضرت امام خميني(ره) و مقام معظم رهبري، زنان مسلمان جهان سعي دارند در پرتو تعاليم اسلام و الگوهايي همچون فاطمه زهرا(س) و زينب كبري(س) نقش ارزنده خود را در عرصههای منطقهای و جهانی عمل نمايند.
10ـ دستاوردهاي علمي انقلاب ايران
در بررسي دستاوردهاي علمي انقلاب ايران، میتوان به پنج حوزه مهم و كليدي كه زمينهساز توسعه و فنآوري ميباشند شامل: فنآوري هستهاي، صنايع نظامي، صنايع موشكي- مخابراتي، فنآوري نانو تكنولوژي و فنآوري سلولهاي بنيادي اشاره کرد.
اكنون ايران در حوزه توليد انرژي هستهاي، بهعنوان هشتمين كشور داراي چرخه كامل سوخت هستهاي در جهان مطرح ميباشد و از اين دانش در راستاي اهداف صلحآميز، طبق قوانين و مقررات آژانس بينالمللي انرژي اتمي بهره ميبرد.
اگر چه امروزه انرژي هستهاي يكي از مهمترين و جنجاليترين موضوعات بين ايران و دنياي غرب است ،اما به تعبیر مقام معظم رهبری: «آمريكاييها ميدانند كه اگر ايران اسلامي و ملت ايران بر قله رفيع اين فنآوري بايستد، سخن حق او كه دعوت به استقلال و عزت و سرافرازي است، در افكار عمومي جهان به ويژه مسلمانان نفوذ بيشتري خواهد يافت.»
با این توصیف، انقلاب و نظام اسلامی پس از سه دهه به توانمندی و جایگاهی برتر در منطقه و جهان رسیده که امروزه به عنوان یک انقلاب الهام بخش و تاثیرگذار، و نظام جمهوری اسلامی علیرغم تهدیدات نرم جبهه استکبار، به یک قدرت برتر منطقهای تبدیل شده است.فرصتهایی چون الگوبخشی نظام مردم سالاری دینی، کارآمدی رهبری بصیر و حکیم، موقعیت ژئواستراتژیک نظام، پشتوانه قدرت نرم اسلام، تشیع و انقلاب، الهام بخشی انقلاب، توان بسیج افکار عمومی، توانائیهای علمی و تکنولوژیک، ظرفیتهای برتر دفاعی و نظامی ،حضور موثر جریانهای اصولگرا در عرصه مدیریت سیاسی فرهنگی منطقه، گسترش فرهنگ مقاومت و روحیه ضد استکباری و... از مهمترین ظرفیتهای انقلاب اسلامی در مواجهه با چالشهای منطقهای و جهانی است.
نتیجه گیری
انقلاب اسلامي ايران را ميتوان از مهمترین تحولات جهاني قلمداد كرد که آثار و دستاوردهاي اين دگرگوني اجتماعي را در معادلاتي گستردهتر از مرزهاي جغرافيايي آن باید جستجو نمود.امروزه در دهه چهارم انقلاب اسلامی میتوان ادعا کرد انقلاب اسلامی ایران در جهان دینگریز و دینستیز قرن بیستم، با مبانی فکری اسلام ناب محمدی(ص) بزرگترین تحول فرهنگی را در عصر جدید رقم زده است. بنابراین اگرچه خاستگاه انقلاب اسلامی ایران بوده است اما اهداف، آرمانها و رویکردهای این انقلاب فراملی و جهانی بوده که باید با وسعت نظر و بصیرت نافذ، از دستآوردهای منطقهای و بینالمللی انقلاب اسلامی پاسداری و حراست نمود.
پاورقی
1ـ بینام، دستآوردهاي جهاني انقلاب اسلامي، سایت اندیشه گام، دوشنبه 22 بهمن 1386.
2- رمضان شعبانی سارویی، دستاوردهای سی ساله انقلاب اسلامی ایران، دو ماهنامه علمی آموزشی فرهنگیان بسیجی سال ششم، ش17، ص32.
3- محمد باقر حشمت زاده، آثار و نتايج انقلاب اسلامى ايران، سایت آوینی، 1387.
4- آلن، بيرو، فرهنگ علوم اجتماعى، ترجمه باقر ساروخانى، كيهان، 1370، ص 323.
5- سعید حجاريان، انقلاب اسلامي ايران پژوهش نامه متين، ش 1، ص 482 – 320.
6- همشهري، 19/11/72، ص 7.
7ـ روزنامه جام جمهوري، 4/1/71.
8- علي معصومي، انقلاب بزرگترين دستاورد انقلاب، روزنامه جمهوری اسلامی، ويژه سی امین سال پیروزی انقلاب اسلامی، چهارشنبه ١٦بهمن ١٣٨٧، ص7.
9- حمید رضا مظاهری سیف، دستاوردهاى انقلاب اسلامى در حوزه انديشه، 27 ارديبهشت 1387، سایت باشگاه.