فرهنگ و سیاست

جریان شناسی فرقه ها در ایران (3)

زمینه‌ها و علل گسترش فرقه ها

در بستر شناسی و بررسی علل رشد و گسترش فرقه ها در دهه های اخیر ، تحقیقات و نظرات گوناگونی از سوی اندیشمندان مطرح شده است. به اجمال باید گفت مهمترین علل رشد فرقه‌های انحرافی در ایران دردو دسته داخلی و خارجی قابل دسته بندی است، که از جمله عوامل خارجی دست آشکار قدرتهای غربی و حرکت سازماندهی شده ناتوی غرب و طراحان جنگ نرم در گسترش جریان های فرقه ای در ایران و حمایت آشکار و پنهان سرویس های صهیونیستی و استکباری از آنان از یک سو و نیز شکل گیری مدرنیته و سپس پست مدرنیسم و تاکید بر نیازمندی بشر به ساحت دین؛ تاثیرگذاری مفاهیم موثری چون پلورالیسم دینی در بسترهای فرهنگی جوامع؛ نیازمندی بیش از گذشته آدمیان بر آرامش معنوی؛ جایگزینی محسوس معنویت به جای شریعت و مشکلات روحی روانی انسانها؛ گرایش نسل امروز به قرائتهای نو از دین رسمی[1]وامثالهم از مهمترین علل خارجی است.از سوی دیگرازمهمترین زمینه های داخلی رشد فرقه ها در کشور عبارتند از: دوری تبلیغات از حکمت و اندیشه ورزی و دخالت خرافات و بدعت‌ها در حوزه دین؛ خلا قانونی و مشخص نبودن حد و مرز فعالیت این گروهها؛ عدم انسجام و هماهنگی برای برخورد کارشناسانه و قانونی با این تشکلها؛ نابسامانی و مشکلات اجتماعی و فرهنگی و فشارهای روحی و روانی افراد در جامعه؛ عوامل سیاسی و تاریخی، بدعت در مناسک دینی و عزاداری مذهبی؛ رواج برخی ورزشهای خاص در جامعه مانند یوگا؛ بروز رفتارهای گناه آلود نابهنجار در جامعه؛ گسترش فناوری و سرویس‌های اطلاع رسانی و آسانی امکان دسترسی به اطلاعات این تشکل ها؛ افزایش فعالیت فرقه‌های وارداتی و نو معنویت گرایی[2]است.

 افزایش تحرکات فرقه گرایی در ایران

جمهوری اسلامی ایران به دلیل نقش قدرت نرم آن در الهام بخشی و تاثیرگذاری بر مهندسی فرهنگی افکار عمومی، همواره مورد نظر سردمداران اردوگاه استکباری غرب بوده است. استفاده و بهره گیری از فرق مختلف و نحله‌های فکری وارداتی با رنگ و لعاب مذهبی و عرفانی، از جمله شگردهایی است، که در سالیان اخیر رشد فزاینده‌ای در ایران داشته است. ظهور و گسترش فرقه‌های عرفانی از جریان های فرقه گرای سنتی صوفیه تا نضبح و توسعه گروه های فرقه گرای جدید با عنوان جنبش‌های نو پدید دینی در سالیان اخیر با نام هایی چون « اکنکار»، «رام الله» و... در کشور، نشان از عزم جدی جبهه استکبار برای برخورد با اندیشه و قدرت نرم جمهوری اسلامی است. امروزه مهمترین دلیل رشد فزاینده فرقه‌های مختلف با الگوهای قدیم و جدید برخاسته از سناریوی طراحی شده دشمنان نظام اسلامی است. چنانکه، استفان شوارتز از نویسندگان آمریکایی در افشای حمایت آمریکا از جریانهای فرقه گرا در ایران می گوید:

«بر اساس طرح محرمانه که در پنتاگون بررسی شده است، یکی از هفت هدف دنیای غرب برای موفق شدن در دنیای اسلام،کمک به بازگشت تصوف به این جوامع است که به عنوان جایگزین و رقیبی برای اسلام رادیکال به شمار می‌رود.»

همچنین، برنارد لوئیس از دیگر افراد منتقد سیاستهای امریکا ضمن پیشنهاد به دولت در ارتقای سطح گفتگو با «شیخ محمود هشام کعبانی» رهبر بزرگترین گروه فرقه صوفیه، اذعان کرد: «ایران به عنوان یکی از کانونهای مهم صوفیه در جهان است.» وی سپس خاطر نشان می‌کند که:

«بیشتر آثار صوفیه به زبان فارسی است و پلورالیسم و میانه روی تصوف، چه بسا نقش تعیین کننده‌ای در دوره گذار جهان اسلام داشته باشد.»[3]

آنچه بیان شد نمونه‌ای از اعتراف آشکار تئوری پردازان غرب در خصوص گسترش فرقه‌های عرفانی در ایران است که حاکی از گسترش ناتوی فرهنگی در کشور و هشدار جدی مقام معظم رهبری به مسئولان نظام نیز برخاسته از این دغدغه است. چنانچه بر اساس یک گزارش در یک سال اخیر دویست فرقه انحرافی از فرقه‌های نو پدید دینی و جریانهای مدعی معنویت و مهدویت تا جریانهای منحرف که به ترویج بت پرستی و شیطان پرستی مبادرت می‌ورزند، در کشور فعال شده اند که مورد حمایت‌های آشکار امریکا و قدرتهای غربی بوده اند.

آنچه در تاریخ معاصر ایران آشکار است، رد پای استعمارگران غرب در عرفان سازی و ترویج صوفی گری بوده است، امروزه نیز از اهداف مهم دولتهای سلطه گر غرب، خصوصاً نظام استکباری امریکا، تاسیس فرقه‌های مذهبی و با اهدافی چون تحریف و انحراف در اسلام ناب محمدی (ص)، تضعیف و نابودی قدرت جهان اسلام با ترویج فرقه‌های منحرف و نیز ایجاد اختلاف و تفرقه در کشورهای اسلامی و عدم شکل گیری اقطاب اسلامی و... است. در سالیان اخیر آنچه پس از فروپاشی کمونیسم، مهمترین قدرت چالش زای نظام لیبرال دمکراسی غرب است، گسترش فضای بیداری و اصولگرایی اسلامی و احیای نقش دین در اقصی نقاط جهان بوده است که این فضا و گفتمان چالش جدی را برای نظام های فزون خواه استکباری غرب ایجاد کرده است. بنابراین از اهداف اساسی قدرتهای غربی برای دین سازی و جعل فرقه‌ها و مذاهب جدید، هراس غرب در گسترش عمق استراتژیک فرهنگی جمهوری اسلامی است که دشمنان سعی دارند با فرقه‌های جعلی و بدلی، اسلام بسیج کننده محرومین علیه استکبار و صهیونیسم بین‌الملل را ، از رونق بیندازند.



[1] . قبیله حیله، مدیریت سیاسی مدرسین حوزه علمیه قم، ص 29

[2] . رمضان شعبانی سارویی، جریان شناسی، سازمان بسیج فرهنگیان، 1387، ص 144، به نقل از کژراهه

[3] . رویدادها، اداره سیاسی سپاه، شماره 25، 1384

+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

جریان شناسی فرقه ها در ایران(2)

  بررسی مصادیق فرقه ها در ایران نیازمند پاسخگویی به چیستی فرقه هاست.بدین لحاظ با تعریف مفاهیم مربوطه و کالبد شکافی خصوصیات و ویژگی های فرقه ها ، زوایایی از توصیف فرقه ها را مورد تحلیل قرار   می دهیم.

تعریف مفاهیم

1-      جريان‌شناسي

 به شناخت مباني و خاستگاه فكري، سياسي، اعتقادي دسته‌اي از افراد، گروه‌ها كه داراي ديدگاه‌ها، جهت‌گيري‌ها و مواضع و رفتار سياسي مشابه و نزديك به هم ‌باشند، اطلاق می‌گردد.همچنین جریان شناسی شناخت منظومه و گفتمان، چگونگی شکل‌گیری، معرفی مؤسسان و چهره‌های فکری تأثیرگذار در گروه‌های فکری، فرهنگی، سیاسی است.

2-فرقه :

در لغت ، فرقه بیانگر یک گروه یا سازمان است که اعضای آن ، هدف بخصوصی را دنبال کرده و با عملکرد های خاص درونی و روابط و مناسبات ویژه ای که برقرار می نمایند از سایر گروهها و سازمانها متمایز می گردند. آنچه در فرقه ها مهم است مناسباتی است که فرقه حول آن شکل گرفته است.بنابر این روابط فرقه ای عبارت از روابطی که در آن یک فرد آگاهانه افراد دیگر را با استفاده از روش های خاصی وادار می کند تا بطور بطور کامل در خصوص تقریباً همه تصمیمات مهم زندگی شان وابسته به او باشند.

بر این اساس، فرقه ها حول سه مولفه و ویژگی زیر تعریف می شوند:

1-      سر منشاگروه و نقش رهبر و بنیانگذار فرقه

2-      ساختار تشکیلاتی ؛ روابط بین سرکرده و اعضای فرقه

3-      برنامه هماهنگ شده مجاب سازی( نصب نرم افزار فرقه ای)

در بررسی جریان های فرقه ای می توان گفت اغلب فرقه ها از یک فرمول کلی در ساختار تشکیلاتی شان پیروی می کنند . بر اساس این سه شاخص می توان فرقه ای بودن یک جریان را تشخیص داد.

مارگارت تالر سينگر فرقه را با سه ويژگي اصلي ؛ دارا بودن رهبر مستبد و خودكامه ، ساختار هرمي قدرت ، و استفاده از برنامه مجاب سازي (بازسازي فكر يا شستشوي مغزي) توصيف مي‌كند.

اين در حالي است كه داشتن يكي يا دو ويژگي از اين ويژگي‌ها براي شناسايي جمعي بعنوان فرقه اصلا كفايت نمي‌كند. نكته ديگر اينكه ساختار هرمي قدرت تنها در فرقه‌ها ديده نمي‌شود. امروزه در بسياري از سازمانها ، نهادها و دولت‌ها و حكومت‌ها ساختار هرمي ديده مي‌شود.

سايت ديده بان فرقه در تعريف فرقه اينطور مي‌نويسد: تعريف مدرن از فرقه کنترل ذهني، عبارت از هر گروهي است که از کنترل ذهن و تکنيک هاي عضو گيري فريب دهنده استفاده ميکند. به عبارت ديگر فرقه ها به مردم کلک ميزنند تا آنها را جذب نمايند و آنها را فريب ميدهند تا در فرقه بمانند.

شايد در جمع بندي بتوان گفت آنچه كه درباره جریان های فرقه‌اي مورد اشاره  است با سه ويژگي بيان شده توسط سينگر قابل بيان است به شرطي كه اين سه ويژگي با شدت و استمرار در جمعي وجود داشته باشد بعنوان زمينه‌اي براي مشكوك شدن نسبت به آن جمع تحت عنوان فرقه مي‌تواند مورد توجه قرار گيرد. بنابراین، از بين اين سه ويژگي‌ دارا بودن برنامه كنترل ذهني بعنوان شاخص‌ترين و اصلي‌ترين ويژگي‌ فرقه‌ها مي‌تواند مورد تاكيد قرار گيرد.

 امروزه به هر جنبش جدايي‌طلب در عرصه‌هاي مذهبي، سياسي و ديگر عرصه‌ها فرقه گفته مي‌شود. فرقه مذهبي نیز به‌طور عمومي در مقابل مذهب رسمي يك جامعه قرار مي‌گيرد و از آن فاصله مي‌گيرد.  همچنین فرقه‌گرايان به دسته‌اي مجزا از مردم با تعصب شديد و كوركورانه نسبت به فرقه و رئيس فرقه تبديل مي‌گردند و اعمال و رفتار اين افراد در مقابل هنجارهاي رسمي و پذيرفته شده جامعه قرار مي‌گيرد.

منابع:

-جمعی از نویسندگان، کژراهه، موسسه جام جم، 1388

- سايت ديدبان فرقه (Cultwatch.com ) ترجمه : ابراهيم خدابنده. (به نقل از : www.banisadr.info )

- فرقه ها در ميان ما. مارگارت تالر سينگر. ابراهيم خدابنده

- پيدايش فرقه‌گرايي در سازمانهاي ديني. مجيد جعفريان.

http://bashgah.net/pages-8631.html

+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

جریان شناسی فرقه­ ها در ایران (1)

اهمیت و ضرورت مساله

جوامع بشری آکنده از جریان­هایی است که به نام هدایت آدمیان، آنان را به تباهی کشانده و انحرافات گسترده فکری، رفتاری و هنجاری پدیدار ساختند. برخی از این انحرافات منجر به تأسیس فرقه­ها و مذاهب نوینی شده­اند که در رویارویی با جریان­ها و نظام های حق­مدار یا در تنازع میان خود، خسارات گسترده ای را موجب شده­اند .

 ناتوانی تمدن صنعتی در برآوردن نیازهای معنوی انسان معاصر منجر به ظهور بحران­ها و بن بست­های بغرنج درایده ها و زیست فرهنگی انسان­ها شده است.در این میان آنچه سخت هشداردهنده است سربرآوردن کیش­ها، مسلک­ها و فرقه­های گوناگونی است که در قالب­ها و مدل­های رنگارنگ و جذابی عرضه می­شوند .آنچه به گسترش و نفوذ این­گونه فرقه­ها در جوامع گوناگون مدد می­رساند، ابزارهای رسانه­ای جدید است که این امکان را برای این جریان­ها و فرقه­ها فراهم کرده­اند تا به ترویج عقاید و اخلاقیات خاص خود بپردازند. امروزه رشد و گسترش فرقه­ها در دهه­های اخیر از موضوعات مهمی است که به عنوان یک مسأله توانسته در حوزه­های مختلف دینی، فرهنگی، سیاسی و بویژه خانواده تأثیرگذار باشد.

ظهور پدیده­های اجتماعی، علل و عوامل چند بعدی داشته و از خاصیتی پیچیده برخوردار هستند.آنچه ظهور فرقه­های نوین را خطرناک می­سازد ایجاد گونه­ای شکاف بین­نسلی و انقطاع فرهنگی در جامعه است که از سوی دشمنان انقلاب اسلامی در راستای بهره گیری از جریان های فرقه گرا در مواجهه جنگ نرم غرب علیه جمهوری اسلامی تقویت می گردد. عمده فرقه­های نوپدید در ایران نمایندگی فرقه­های خارج از کشور را به عهده دارند و کمتر فرقه­ای از نوع نوپدید در ایران حضور دارد که در فضای فرهنگی کشورمان زایش کرده باشند. در حال حاضر بیش از سه هزار فرقه در سراسر جهان وجود دارد که از این تعداد حدود دو هزار فرقه در امریکا فعالیت می­کنند.رشد و گسترش این فرقه ها در کشور محل تامل جدی خانواده ها، نهادها و دستگاههای فرهنگی کشور شده است.چنانکه یک گروه تحقیقاتی نسبت به گسترش شیطان‌پرستی در جامعه هشدار داد و خبر داد كه اكنون بیش از 70 فرقه شیطان‌پرستی در کشور فعال هست 

امروزه از یک سو با فرق های وارداتی چه از شرق به نام کریشنا، رام‌ا... و سای بابا و چه از غرب به نام عرفان‌های مسیحیت و عرفان‌های سرخپوستی و عرفان یهود مواجه‌ایم؛ که فوج فوج جوانان ما را می‌برند و از سوی دیگرفرق های صوفی تحت عناوین مختلف همانند  شاه نعمت اللهی، گنابادی، نقشبندیه و...و نیز فرقه های اتعماری چون وهابیت و بهائیتو امثالهم در داخل کشور به صورت گسترده و هدف‌دار مشغول فعالیت‌اند. این تلاش‌های گسترده و فزاینده که حتی موجب هشدار رهبر معظم انقلاب شده ،که باید پاسخی در خور یابد و مواضعی متین، عالمانه و منطقی را در پی داشته باشد.

بنابراین با توجه به رواج گسترده انواع و اقسام کیش‌ها ، نحله‌ها و جریان های فرقه گرا در جامعه ایرانی و روی آوردن هزاران جوان جویای معنویت به این گونه طیف ‌ها، لازم است گام‌هایی در جهت شناخت صحیح و شناسایی دقیق آن ها برداشته شود و ابعادگسترده آن باز تحلیل گردد.

+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

آسیب شناسی فرقه‌های عرفانی(قسمت دوم)

5. شاخصها، زمینه‌ها و علل گسترش فرقه ها

مهمترین علل و عوامل رشد فرقه‌های انحرافی در کنار دست آشکار قدرتهای غربی، برخی آسیبهای داخلی در کشور است که عبارتند از: دوری تبلیغات از حکمت و اندیشه ورزی و دخالت خرافات و بدعت‌ها در حوزه دین؛ خلا قانونی و مشخص نبودن حد و مرز فعالیت این گروهها؛ عدم انسجام و هماهنگی برای برخورد کارشناسانه و قانونی با این تشکلها؛ نابسامانی و مشکلات اجتماعی و فرهنگی و فشارهای روحی و روانی افراد در جامعه؛ عوامل سیاسی و تاریخی، بدعت در مناسک دینی و عزاداری مذهبی؛ رواج برخی ورزشهای خاص در جامعه مانند یوگا؛ بروز رفتارهای گناه آلود نابهنجار در جامعه؛ گسترش فناوری و سرویس‌های اطلاع رسانی و آسانی امکان دسترسی به اطلاعات این تشکلها؛ افزایش فعالیت فرقه‌های وارداتی و نو معنویت گرایی.



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

آسیب شناسی فرقه‌های عرفانی(قسمت اول)

چکیده:

در یک رویکرد کلان، فرهنگ عامل دوام و بقای هر ملت و حاکمیت است. آنگاه که آسیب پذیری به حوزه فرهنگ جامعه راه یابد، سایر حوزه‌ها در چالش فرساینده و بحران‌زا فرو غلطیده و بستر مناسبی برای ناهنجاریهای گوناگون در کشور را فراهم خواهد ساخت. آسیب شناسی، شناخت پدیده‌های بیماری‌زا و بحران آفرین در بستر حیات فرهنگی و اجتماعی انسانهاست. از این رو، پدیده اسیب زای فرقه‌های عرفانی بدلی و انحرافی، از آفات جدی امروز نظام اسلامی است که روند تکاملی و بالندگی جامعه را با اختلال و چالشهای اساسی در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و حتی امنیتی مواجه کرده است. آگاهی از وجود این آسیبها و شناخت میزان و ابعاد آن به منزله برداشتن گامهایی برای کنترل، پیش بینی و پیشگیری عوامل آسیب‌زا خصوصا در محیط مقدس بسیج است.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

فرصتها و تهدیدهای آینده در حوزه فرهنگ (قسمت دوم)

3- توسعه فرهنگي فناوري اطلاعات و ارتباطات

  به تأثيرات فناوري بر فرهنگ  ، توسعه فرهنگي فناوري اطلاعات و ارتباطات گفته مي شود . گچالش میان تهدیدها و فرصت ها مهمترین ویژگی عصر دیجیتال است. با پیوند خوردن فناوری دیجیتال به فناوری های نوینی چون نانو به نظر می رسد عصری پیچیده تر از عصر دیجیتال در انتظار بشریت است که مشخصه اصلی آن "قدرت تغییر" توسط مخاطب خواهد بود.   این عصر را می توان "عصر نانو دیجیتال" نامید .عصری که در آن مخاطب علاوه بر دانستن ، توانایی ایجاد تغییر در فرایندها را نیز خواهد یافت. عصری که ما را با شبکه ای بسیار بزرگتر ، در دسترس تر و هوشمندتر از اینترنت روبرو خواهد ساخت "(سخنرانی اسماعیلی  مدیر عامل خبرگزاری مهر در المپیک رسانه ها در پکن).


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

فرصتها و تهدیدهای آینده در حوزه فرهنگ (قسمت اول)

 چكيده

شيوه طراحي و مهندسی فرهنگی تهديدها و فرصت‌هاي آينده، نياز به مهارت و عزم فراوان چون آينده‌پژوهي است. ايران با توجه به جايگاه ژئوکالچرو طرفیتهای قوي فرهنگ ديني و ملي ، با تهديدات مهم و قابل اعتنايي روبروست كه بايد با نگاه راهبردی دولتمردان ،مردم ،و به‏خصوص نخبگان و فرهيختگان كشور به‏طور كامل نسبت  به آن هوشيار باشند.

نگارنده در این نوشتار با مروری بر  اهمیت و ضرورت  تحلیل آینده انقلاب اسلامی  ، به معرفی جایگاه آینده پژوهی در تبیین آینده انقلاب اسلامی پرداخته و در ادامه با بررسی  مهمترین تهدیدهای فراروی انقلاب اسلامی در حوزه فرهنگ به تحلیل فرصتهای فراروی انقلاب اسلامی در حوزه فرهنگ اشاره و در پایان در نتیجه گیر ی ، به ارائه برخی راهکارها اقدام نموده است.

 واژه‌هاي كليدي: محیط،  فرصت ،تهدید، آینده، فرهنگ


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

مدل حکومت جمهوری اسلامی در اندیشه شهید مطهری(قسمت سوم)

با بازانديشي در آراي سياسي استاد مطهري ، به‌عنوان يكي از بنيانگذاران فكري جمهوري اسلامي ايران، بحث مشروعيت به عنوان یکی از مبانی و اصول کارامدی جمهوری اسلامی را اینگونه می توان جمع بندی نمود:
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

مدل حکومت جمهوری اسلامی در اندیشه شهید مطهری(قسمت دوم)

3 - در هم تنیدگی اسلامیت و جمهوریت

کسانی که توهّم کرده‌اند میان «جمهوریت» و «اسلامیت» در نظام جمهوری اسلامی، پارادوکس وجود دارد، اگر انگیزه‌های سیاسی را در چنین اظهار نظرهایی منتفی بدانیم، به نظر می‌آید که نوپدید و نامتعارف بودن الگوی جمهوری اسلامی، منشأ آن توهّم باشد.اگر از اسلامیت و دین مداری، همان تصوری را داریم که اندیشه و روش «تئوکراسی» ارایه می‌دهد و از جمهوریت و دموکراسی همان برداشتی را داریم که «لیبرال دموکراسی» مطرح می‌کند، ناگزیر توهم پارادوکسیکال بودن «مردم سالاری دینی» شکل می‌گیرد.جمهوریت و اسلامیت در نظام سیاسی اسلام آن چنان به هم تنیده‌اند که اثبات «سازگاری» میان آن دو مقوله، بی‌نیاز از اقامه‌ی دلیل است. لکن اثبات ادعای «ناسازگاری» میان آن‌ها، بسیار دشوار و شکننده است. نظام سیاسی ایران، به این دلیل اسلامی است که جمهوری است و به دلیل جمهوری بودن، اسلامی است. اسلامیت نظام، از اراده‌ی مردم ناشی شده است، چنان که جمهوریت نظام از الزامات اسلامیت نظام است.(واثقی،1388،137)


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

درآمدی بر دیدگاه های فرهنگی شهید مطهری(قسمت دوم)

چكيده

فهم نظريّه فرهنگی استاد مطهري برکلید واژگانی چون توحید، دین ، معرفت‏شناختي‏، انسان شناسی، فطرت، فرهنگ و ... استوار است . با توجّه به‏اين‏ كه حوزه فرهنگی گسترده است، استاد شهيد با جسارت و توان علمي كم‏نظير خود زوایای مختلف آن را مورد بررسی قرار داد. از ويژگيهاي متمايز استاد، روش شناسي مطالعاتي و شيوه تحصيل و تعقيب مسايل و نحوه استنباط‌ گري ايشان از مسايل بود. استاد در مواجهه با موضوعات، از يك سو از ذخاير فكري، ذهن نقاد، بصيرت علمي بهره مي‌برد و از سوي ديگر با تسلط بر مباحث و گستره‌هاي دين پژوهي و موضوعات چندتباري، باعث شده بود تا نسبت به هر مسأله‌اي كه ورود پيدا مي‌كرد، آن را بازآفريني نموده و يا به نوآوري‌هايي درآن مسأله دست يابد. ذهن منجسم و فعال استاد باعث شده بود كه هر مسأله‌را در نقطه متكامل‌تري قرار دهد و يا دست كم دريچه‌هاي نويني را بگشايد و هيچ گاه در يك مسأله متوقف نماند.  شهيد مطهرى از لحاظ پرداختن به مباحث معرفت‏شناسى و طرح شبهات مربوط به آن و پاسخ‏گويى بدان‏ها، سرآمد معاصران خود بود. از ديدگاه اين متفكر بزرگ مقوله مهندسي فرهنگي در يك جامعه اسلامي با تخليه برخي افكار و انديشه ها از يك طرف، تحليه مردم به برخي ديگر از افكار، احساسات و انديشه ها از طرف ديگر و تثبيت اين افكار و انديشه ها و اعمال در آنها از جانب سوم جامه تحقق مي پوشد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

درآمدی بر دیدگاه های فرهنگی شهید مطهری(قسمت اول)

چكيده

فهم نظريّه فرهنگی استاد مطهري برکلید واژگانی چون توحید، دین ، معرفت‏شناختي‏، انسان شناسی، فطرت، فرهنگ و ... استوار است . با توجّه به‏اين‏ كه حوزه فرهنگی گسترده است، استاد شهيد با جسارت و توان علمي كم‏نظير خود زوایای مختلف آن را مورد بررسی قرار داد. از ويژگيهاي متمايز استاد، روش شناسي مطالعاتي و شيوه تحصيل و تعقيب مسايل و نحوه استنباط‌ گري ايشان از مسايل بود. استاد در مواجهه با موضوعات، از يك سو از ذخاير فكري، ذهن نقاد، بصيرت علمي بهره مي‌برد و از سوي ديگر با تسلط بر مباحث و گستره‌هاي دين پژوهي و موضوعات چندتباري، باعث شده بود تا نسبت به هر مسأله‌اي كه ورود پيدا مي‌كرد، آن را بازآفريني نموده و يا به نوآوري‌هايي درآن مسأله دست يابد. ذهن منجسم و فعال استاد باعث شده بود كه هر مسأله‌را در نقطه متكامل‌تري قرار دهد و يا دست كم دريچه‌هاي نويني را بگشايد و هيچ گاه در يك مسأله متوقف نماند.  شهيد مطهرى از لحاظ پرداختن به مباحث معرفت‏شناسى و طرح شبهات مربوط به آن و پاسخ‏گويى بدان‏ها، سرآمد معاصران خود بود. از ديدگاه اين متفكر بزرگ مقوله مهندسي فرهنگي در يك جامعه اسلامي با تخليه برخي افكار و انديشه ها از يك طرف، تحليه مردم به برخي ديگر از افكار، احساسات و انديشه ها از طرف ديگر و تثبيت اين افكار و انديشه ها و اعمال در آنها از جانب سوم جامه تحقق مي پوشد.

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

درس‌هایی از استاد مطهری 3ـ روش تدریس و سخنوری

مقدمه

شخصیت‌ ممتاز استاد شهید مرتضی مطهری و نقش برجسته او در اصلاح فکری و اجتماعی جامعه و تأثیر شگرف و فوق‌العاده وی بر حوزه فرهنگی کشور (اعم از حوزه‌های علوم دینی، دانشگاه‌ها و افکار عمومی جامعه) بر هیچ کس پوشیده نیست. طبیعی است هادیان سیاسی با وقوف به نقش و تأثیر گرانسنگ استاد مطهری به عنوان یک "هادی" در عرصه تدریس و سخنوری، چهره‌ای کم‌نظیر با اندیشه‌ای جامع و پویا می‌نگرند. الحق، شهید مطهری ستاره‌ای درخشان در آسمان اسلام و ایران بود که از پرتو افکار او، انقلاب اسلامی ایران و جهان اسلام بهره‌مند شد. اینک محقق در این مقاله درصدد است تا با گذر در سیره نظری و عملی استاد و توجه به کرسی تعلیم و تربیت و نیز معلمی و هدایت او در کسوت یک استاد دانشگاه در سنگر تعلیم و تربیت دانشجویی و نیز یک مدرس حوزه در مدارس علمیه و تربیت طلاب، همچنین یک روحانی و سخنور برجسته در شکل‌دهی و هدایت افکار عمومی جامعه، به الگوهای تدریس و سخنوری او توجه ویژه نماید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

درس‌هایی از استاد مطهری 2- نقد

چکیده:

ادبیات و فرهنگ نقد و نقادی در یک جامعه، نشان از حیات فرهنگی، بالندگی و پویایی علمی و رشد فهم و بصیرت و دلیلی بر عرضه آراء و اندیشه‌ها در عرصه ملی و تمدنی است.

شهید مطهری در بین اندیشمندان معاصر، از چهره‌های ممتاز در الگوآفرینی از روش نقد، نقدآفرینی و نقدپذیری بوده‌اند. در این مقاله سعی شده تا حد امکان موضع استاد پیرامون چیستی، چگونگی و چرایی نقد به همراه مصادیق و نمونه‌هایی از آثار ایشان ارائه گردد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

درس‌هایی از استاد مطهری 1ـ مسأله محوری

مقدمه

در میان اندیشمندان اسلامی معاصر، فقط شهید مطهری به تعبیر مقام معظم رهبری "نادره زمان ما بود" که در منظر حضرت امام(ره) به ویژگی‌هایی چون کم‌نظیر، حاصل عمر (امام)، بی‌استثنا، همه آثارش خوب (بوده)، جنبه‌های مختلف در او جمع شده، قلمی روان و فکری توانا در تحلیل مسایل اسلامی (داشت)، آن چه از این استاد باقی مانده با محتوای غنی خود مربی و معلم متصّف شده است.

بر این اساس شهید مطهری در مربی و معلمی، الگویی جامع است که هادیان و مربیان سیاسی با شناخت و اقتدا به سیره نظری و عملی او، می‌توانند در عرصه تحلیل و تحقیق، هدایت و موضع‌گیری، از خرمن وجودی او درس‌های لازم را فراگیرند و زمینه‌های توفیق خود را در عرصه رسالت پاسداری از انقلاب و نظام اسلامی تقویت نمایند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

هويت ملي ونيروهاي مسلح(قسمت دوم)

ضرورت بحث هويت ملي در نيروهاي مسلح

تعريف نيروهاي مسلح، مباني و جايگاه آن در قانون اساسي: به منظور دست‌يابي به پرسش اساسي جايگاه هويت ملي در نيروهاي مسلح، ابتدا به تعريف نيروهاي مسلح و مباني و جايگاه آن در قانون اساسي مي‌پردازيم.

تعريف نيروهاي مسلح: نيروهاي مسلح «به ستاد فرماندهي كل قوا، ارتش، سپاه پاسداران انقلاب اسلامي  ،نیروی انتظامي ، وزارت دفاع و سازمان‌هاي وابسته، اطلاق مي‌شود».


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

هويت ملي ونيروهاي مسلح(قسمت اول)

چکیده

هویت را اگر شناخت مردم از "خود و تمایز از دیگران "بدانیم ،هویت ملی ،شناسنامه ملی یک کشور را واقعیت می بخشد . نیروهای مسلح به لحاظ جایگاه استراتژیک شان در تثبیت آرمان های مشترک و حفظ و ماندگاری هویت ملی نقش اساسی دارند. نقش نیروهای مسلح در گسترش و تعمیق فرهنگ ایرانی ،با توجه به ویژگی نیروهای مسلح در نفی و طرد و ابستگی ،حفظ استقلال کشور،آمادگی فداکاری برای حفظ امنیت ملی و ویژگی قدرت نرم افزاری و انسان محوری در اقتدار امنیت جمهوری اسلامی،جایگاهی تعیین کننده ای می باشند. اگر چه راهکار هایی چون باز تعریف هویت و چگونگی تعامل آن با چالش جهانی شدن ،ایجاد نگرش مثبت به خود و تعمیق همبستگی ،حفظ توسعه فرهنگ ایثار و مقاومت ،نگاه راهبردی را به پدیده هویت ملی و نیروهای مسلح مضاعف  نموده و در بازیابی و تعمیق رابطه وثیق بین این دو،مولفه هایی تعیین کننده می باشند.

کلید واژه ها : هویت ، هویت ملی ، نیروهای مسلح ، فرهنگ ، فرهنگ ایرانی 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

نگاهی برمهندسی فرهنگی الگوی مصرف درجمهوری اسلامی ایران(1)

چکیده

 امروزه "تبیین فرهنگی " دگرگونی ها و تحولات اقتصادی ، اجتماعی و سیاسی ،در بین اندیشمندان ، رهبران و جنبشهای اجتماعی به عنوان یک رویکرد برجسته مطرح شده است . پيروزي انقلاب اسلامي به مثابه انقلابی فرهنگي از يك‌سو و دوام توأم با نشاط آن از سوي ديگر،درآستانه دهه چهارم و پس ازگذر ازدوران تنش‌ها،بازسازی و تحولات سیاسی اجتماعی گوناگون،اینک زمينه طرح دغدغه بنيادين انقلاب اسلامي، يعني فرهنگ و پويايي الگوهای آن، به صورتي ساختاري و نظام‌مند فراهم شده است . مقام معظم رهبري در سالیان اخیربا طراحی پارادایم های چون مهندسي فرهنگ، مهندسي فرهنگي ، اصلاح الگوی مصرف و...در صدد تحقق مرحله سوم انقلاب اسلامی  ( دوره تحقق دولت اسلامی ) و عزیمت به دوره چهارم انقلاب اسلامی یعنی تحقق کشور اسلامی است.بر این اساس در این پژوهش محقق سعی در تبیین مهندسی فرهنگی الگوی مصرف در جمهوری اسلامی ایران نموده است.

واژگان کلیدی: فرهنگ، مهندسي فرهنگ، مهندسي فرهنگی ، مهندسي فرهنگی الگوی مصرف


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

نقش روحانیت در همگرایی ملی(قسمت دوم)

وحدت ایدئولوژیک ودر گفتمان حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری، انگیزه الهی و وحدت كلمه، بالاترين سطح اتحاد را در سطح بينشي كه پايه و قوام راهنماي رفتارهاي گوناگون و گرايشات و مواضع سياسي، اجتماعي و اقتصادي و فرهنگي آحاد جامعه است، فراهم مي‌نمايد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

نقش روحانیت در همگرایی ملی(قسمت اول)

چکیده

وحدت و همگرایی ملی سنگ بنای قوام جوامع و عامل تعیین کننده در تحکیم هویت ملی، تحصیل پیشرفت‌های مادی و معنوی، تثبیت اقتدار ملی و عامل مؤثری در بازدارندگی در مواجهه با تهدیدات امنیت ملی است. مؤلفه‌هایی چون دین و مکتب اسلام، قانون اساسی، رهبری، وحدت سرزمینی، مشروعیت و مقبولیت مردمی، دشمن مشترک از مهمترین ظرفیت‌های دستیابی به همگرایی ملی است.

در بین نخبگان و فرهیختگان و گروه‌های مرجع فکری جامعه ایران، نقش علما و روحانیون به علت برخورداری از پشتوانه ایدئولوژیک، سازمان وتشکیلات، نهاد مرجعیت تقلید، استقلال مالی، شخصیت کاریزما، نفوذ معنوی و مردمی در تأثیرگذاری بر مهندسی افکار عمومی تعیین کننده در تاریخ معاصر ایران بوده است. روحانیت به دلیل کارکردها و نقش‌های مستعد و از جمله رهبری دینی، رهبری سیاسی نهضت‌ها و قیام‌ها، *** سیاسی جامعه و دولت، رهبر معنوی دفاع و مقابله همه جانبه با تهاجم خارجی، مرزبانی از فرهنگ دینی و گسترش آن، مقابله با تهاجم فرهنگی، خرافه سازیها و فرقه‌گرایی‌ها، تولید علم و جنبش نرم‌افزاری، در مواجهه با مقوله مهم همگرایی ملی به سطوح تحلیل متفاوتی دست می‌یابیم.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

درآمدی بردیدگاه های فرهنگی شهید مطهری(قسمت دوم)

 آزادي‏

استاد مطهري، سازگار با فيلسوفاني چون هابز، آزادي را به فقدان مانع تعريف مي‏كند اما در تحليل مانع كه مقوم‏آزادي است، از نظريه فطرت بهره مي‏جويد، مراد از مانع، مانعِ تكامل است و مقصود از تكامل، كمال وجودي وشكوفايي فطري است. تقسيم آزادي به آزادي اجتماعي و معنوي در ديدگاه استاد مطهري اساسي است. تحقق آزادي‏ اجتماعي منوط به آزادي معنوي است و تحقق آن محتاج اصالت انسانيت است. به همين دليل در گفتارهاي معنوي كه‏ انديشه مطهري در باب آزادي را شامل است با بحث از من انساني و من حيواني مواجه مي‏شويم. (  همان ، ص 131).( ر،ک :آزادي معنوي، ص 11 تا 35، تكامل اجتماعي انسان، ص 121 ـ 99، بيست گفتار، ص 301)


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

درآمدی بردیدگاه های فرهنگی شهید مطهری(قسمت اول)

 چكيده

     

  فهم نظريّه فرهنگی استاد مطهري برکلید واژگانی چون توحید، دین ، معرفت‏شناختي‏، انسان شناسی، فطرت،فرهنگ و...استوار است . با توجّه به‏اين‏ كه حوزه فرهنگی گسترده است، استاد شهيد با جسارت و توان علمي كم‏نظير خود زوایای مختلف آن را مورد بررسی قرار داد. از ويژگيهاي متمايز استاد، روش شناسي مطالعاتي و شيوه تحصيل و تعقيب مسايل و نحوه استنباط‌ گري ايشان از مسايل بود. استاد در مواجهه با موضوعات، از يك سو از ذخاير فكري، ذهن نقاد، بصيرت علمي بهره مي‌برد و از سوي ديگر با تسلط بر مباحث و گستره‌هاي دين پژوهي و موضوعات چندتباري، باعث شده بود تا نسبت به هر مسأله‌اي كه ورود پيدا مي‌كرد، آن را بازآفريني نموده و يا به نوآوري‌هايي درآن مسأله دست يابد. ذهن منجسم و فعال استاد باعث شده بود كه هر مسأله‌را در نقطه متكامل‌تري قرار دهد و يا دست كم دريچه‌هاي نويني را بگشايد و هيچ گاه در يك مسأله متوقف نماند.  شهيد مطهرى از لحاظ پرداختن به مباحث معرفت‏شناسى و طرح شبهات مربوط به آن و پاسخ‏گويى بدان‏ها، سرآمد معاصران خود بود. از ديدگاه اين متفكر بزرگ مقوله مهندسي فرهنگي در يك جامعه اسلامي با تخليه برخي افكار و انديشه ها از يك طرف، تحليه مردم به برخي ديگر از افكار، احساسات و انديشه ها از طرف ديگر و تثبيت اين افكار و انديشه ها و اعمال در آنها از جانب سوم جامه تحقق مي پوشد.

 واژگان كليدي‏:فرهنگ،توحید‏،معرفت‏شناختي،فطرت،انسان شناسی


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

نیروهای مسلح ومدیریت عملیات روانی

چکیده

جذابیت الگوها ، الهام بخشی انقلاب اسلامی و در حقیقت قدرت نرم جمهوری اسلامی و نیز پیشرفت فناوری و بهره گیری دشمن از تهدید نرم ، ضرورت و اهمیت بهره گیری از عملیات روانی را در دهه چهارم انقلاب اسلامی تقویت نموده است . عرصه های تاثیر گذار عملیات روانی در سطح راهبردی (نخبگان ) ، میانی ( مردم ) و تاکتیکی ( نیروهای مسلح ) قابل بررسی است که با هدف تضعیف قدرت هنجار سازی نخبگان ، نافرمانی مدنی از سوی مردم و فرو پاشی نظام و نیز سلب اراده و انگیزه درنیروهای مسلح طراحی می گردد . عملیات روانی در حوزه مباحث بین رشته ای است که برای مهندسی و مدیریت آن باید از علوم ومتخصصان مختلف بهره گرفت . امروزه نطام عملیات روانی کشور نیازمند مهندسی مجدد فرآیند هایی همچون برنامه ریزی و سیاست گذاری ، طرح ریزی استراتژیک ، ساختار و سازمان و آینده پژوهی است . فقدان ارتباط ارگانیک ، ضعف در استفاده از تکنولوژی نوین ، عدم مشارکت مردم و تشکل های غیر دولتی ، عدم تخصصی بودن دستگاه های عملیات روانی و نیز فقدان تعامل با سایر حوزه های فعالیت از مهمترین آسیب ها در حوزه عملیات روانی کشور است. رسیدن به وضع مطلوب در گرو برنامه ریزی و تصمیم گیری در سطوح ساستگذاری ، برنامه ریزی و اجرایی است .

 کلید و اژه ها: تهدید نرم ، عملیات روانی، مدیریت ، نقشة مهندسي ، نيروهاي مسلح

 

+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

انقلاب اسلامی نمونه نوآوری تاریخی

پیدایش انقلاب اسلامی ایران به رهبری حضرت امام خمینی، «معجزه الهی»، «بزرگترین تحول قرن»، «عامل حیرت و تعجب نظریه‌پردازان»، «زلزله‌ی چالش‌ساز قدرتهای جهانی»، «مایه امید و رهایی ملت‌ها»، «نویدبخش معنویت و عدالت‌خواهی»، «زمینه‌ساز حکومت جهانی مهدی (عج)» قلمداد گردید که در شرایط دنیای دین‌گریز غرب و رهیافت‌های سکولار و نیز حاکمیت تفکرات دین ستیز کمونیستی شرق، «انقلابی دینی» با بهره‌گیری از مکتب حیات‌بخش اسلام اهلبیت، با سه دهه حیات پربرکت خود، انقلابی شگفتی‌ساز گردید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

استراتژي دفاع مردمي و تاثير هويتي آن

 چکيده  
جنگ به عنوان پديده اي اجتماعي، همواره در جوامع انساني وجود داشته است. جنگ ايران و عراق به عنوان يكي از طولاني ترين و خونين ترين جنگ ها - پس از جنگ جهاني دوم - در تاريخ دويست ساله ايران از آن جهت مهم است كه توانست روندي را كه از اول حكومت قاجاريه مبني بر از دست دادن بخش هايي از اراضي ايران و نفوذ سياسي، اقتصادي و فرهنگي بيگانه در كشور آغاز شده بود، را پايان دهد.
در حماسه هشت سال دفاع مقدس، رهبر سياسي، با اتخاذ استراتژي دفاع مردمي و با اتكا به ارزش هاي ديني و تكيه بر قدرت ملي و مذهبي، بدون چشم داشت به حمايت خارجي و با تقويت روحيه مردم و بهره گيري از شور انقلابي و بسيج توده اي با تجربه موجود از انقلاب اسلامي پس از دويست سال توانست روند هزيمت و خودباختگي ملي در برابر بيگانه را تغيير داده و با گشايش فصلي جديد در تاريخ ايران، هويت واقعي ايران و ايراني را به جهانيان بنماياند.
کليدواژگان: راهبرد ، دفاع مردمي ، بسيج ، هويت ، هويت ملي
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

بازشناسی چهار انقلاب دینی و راهبرد دشمن

فوكوياما در كنفرانس اورشليم با عنوان «بازشناسي هويت شيعه» مي‌گويد: «شيعه پرنده‌اي است كه افق پروازش خيلي بالاتر از تيرهاي ماست. پرنده‌اي كه دو بال دارد: يك بال سبز و يك بال سرخ. او بال سبز اين پرنده را مهدويت و عدالت خواهي و بال سرخ را شهادت‌طلبي كه ريشه در كربلا دارد و شيعه را فناناپذير كرده، معرفي مي‌كند.

در تاريخ اسلام، قيامها، نهضت‌ها و انقلابهاي گوناگوني اتفاق افتاد كه برخي از آنها مقطعي و محلي و برخي از آنان طول موج و شعاع گسترش آن فراتر از زمان و مكان خود بوده‌اند. بر اين اساس چهار انقلاب ديني در پيدايش، توسعه و تحكيم اسلام نقش تعيين كننده و اساسي داشته‌اند. اين چهار انقلاب كه هر يك نقطه عطفي در حيات فردي و اجتماعي مسلمانان مي‌باشند عبارتند از: 1-انقلاب اسلامي صدر اسلام 2- قيام و نهضت عاشوراي حسيني 3- انقلاب اسلامي ايران 4- انقلاب جهاني مهدوي. در اين مقاله به پيامدهاي اين چهار انقلاب و راهبرد امروز دشمنان اسلام براي مهار و مقابله با آن نظر خواهيم انداخت.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  | 

سپاه و پاسداری از انقلاب اسلامی

راهبرد بی ثبات سازی، آشوب آفرینی و برپایی غائله ها و فتنه ها و نیز حرکت های تجزیه طلبانه در طول سه دهه گذشته همواره در دستور کار آمریکایی ها و دیگر دشمنان جمهوری اسلامی بوده است و سپاه بر اساس رسالت پاسداری از انقلاب و دستاوردهای آن، هر عرصه ای از کیان نظام مقدس جمهوری اسلامی که بر اساس تهدیدات سخت، نیمه سخت و نرم به خطر بیفتد، عملا خود را موظف به دفاع و مقابله با آن می داند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ساعت   توسط رمضان شعبانی سارویی  |